برخي از اصطلاحات رايج تركي خلجي با كلمه طيبه الله.
ارسال شده توسط آقاي علي رضا تلخابي از تهران.
آللاه = خدا
آللاه آغول وئرته = خدا عقل بدهد
آللاه – آللاه = خدایا ! خدایا
آللاه آمانار = ترا به خدا
آللاه اتمه ته = خدا نکند
آللاه صبیر وئرته = خدا صبرتان بدهد
آللاه اسگیک ائتمه سین = خدا ( سایه اش ) را از سر شما کم نکند
آللاه بي بيرده اتمه ته = پا به پای هم پیر شوند
آللاه باغوشلي ته = خدا ببخشد
آللاه جاوابين وئرته = جزایش با خدا
آللاه بلالاردا ساقلي ته = خدا شما را از بلایا حفظ کند
آللاه بؤدؤكر/آللاه يئكه ري = خدا بزرگ است
آللاه بیسي دولت وئرميش بيسي ذیللت = خدا به یکی دولت و به دیگری ذلت داده
آللاه بیلیر = خدا می داند
آللاه پایو = صدقه در راه خدا
آللاه جزاسین وئرته = خدا جزایش را بدهد
آللا ه قا آند اولتا = قسم به خدا
آللاه دامینا گؤره قار وئره ر = خدا به هر کس به اندازه لیاقتش می دهد
آللاه درد ي یاراتموش درمانوداق = خداوند درد را آفریده درمان هم
آللاه بي سين وئررير بيسين آلور. = سرنوشت هر کس محتوم است
آللاه رحمت اتته = خدا رحمتش کند
آللاه رحمتي وارماق = به رحمت ایزدی پیوستن
آللاه ساغلي ته = خدا حفظش کند
آللاه ساغلوق وئرته = خداوند سلامتی عطا کند
آللاه ساغ الی سول قا محتاج اتمه ته = خداوند کسی را محتاج همسایه نکند
آللاه سوز = خدا نشناس
آللاه سوزلوق = خدا نشناسی
آللاه يولي = به خاطر خدا
آللاه عوموروئرته = خداوند طول عمر عطا فرماید
آللاه قوت وئرته = خداوند قدرت بدهد
آللاه حيشي كه = اگر خداوند بخواهد
آللاها باخ = خدا را در نظر بگیر
آللاهقا تاپشوردوم = به خدا سپردم
آللاهقا شوکور = خدا را شکر
آللاهقا یالوارو = به خدا توسل کن
آللاهدا قورقو = از خدا بترس
آللاهدا قورقماز = بی چشم و رو
آللاين ایشی واغو = کار خدا را چه دیدی
آللاين ایشیني ال يتمك اوماز = در کار خدا دخالت نتوان کرد
ايغورها
پرویز زارع شاهمرسی
اویغورها شاخه ای از قوم بزرگ ترک هستند که در کشورهای چین، قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان و مغولستان زندگی می کنند. اویغورهای چین با ۲۰ میلیون نفر جمعیت (که ۹ میلیون آنها در ترکستان شرقی زندگی می کنند) بزرگترین گروه اویغورهای جهان هستند. اویغور در زبان ترکی به معنای «پیوسته» و «متحد» است. اویغورها از قدیم الایام برای خود حکومتهایی مستقل و نیمه مستقل داشته اند و فرمانروایان آنها «قاغان» نامیده می شدند. آنان پیش از آنکه در قرن 13 میلادی به اسلام ایمان آورند، به آیینهای دیگری چون، مانی، زرتشتی و مسیحی گرایش داشتند. اویغورها از قدیمیترین گروههای ترکان هستند که به دین اسلام و مذهب سنی حنفی گرویده اند. در سال 451 ق محمودکاشغری یک ترک اویغور کتاب مهم «دیوان اللغات الترک» را به المقتدی بالله خليفهی عباسی تقديم کرد. اين کتاب نخستين کتاب گرامر ترکی است. در اين کتاب آگاهیهاي مهمی در بارهی اقوام ترک و نمونههايي از ادبيات ترکی آورده شده است. گویش اویغوری یکی از خالص ترین گویشهای زبان ترکی است و این کتاب مهم نیز به این گویش معطوف است.
ادامه مطلب
موسیقی محلی ترک
معرفی موسیقی محلی ترک و "اوزان" ها، شاعران مردمی ترک
فرهنگ ما
ساختار فرهنگی ترکیه از ترکیب فرهنگهای بسیار غنی و مختلفی که ریشه در اعماق تاریخ دارند، بوجود آمده است . این کشور زیبا بواسطه ویژگی های جغرافیایی اش، مرکز و خاستگاه فرهنگهای مختلف شرقی؛غربی؛ خاورمیانه، مدیترانه و اسلام بوده است.
آناطولی بعنوان یکی از قدیمیترین مراکز اسکان، مامن فرهنگیست غنی که مجموعه ای از فرهنگها و تاریخی هزاران ساله را در خود جای داده است. این غنای فرهنگی بقدری است که حتی در مناطق نزدیک بهم نیز تفاوتهای فرهنگی براحتی خود را نشان میدهند.
طبیعتا تنوع و غنای موجود در ساختار فرهنگ عمومی، در فرهنگ موسیقی نیز منعکس شده است که با نگاهی به موزیکهای محلی، سنتی؛ مدرن و روز ترکیه میتوان این تنوع را مشاهده نمود.
ادامه مطلب
ضمايرملكي در تركي خلجيöydülük zəmirlər
علي اصغرجمراسي
1- درتركي خلجي همانند ساير لهجه هاي تركي اسم با لارlar ولرlər جمع بسته مي شوند.
مثال: بابالار- ابه لر- بوشلار-قوللار- ايش لر- قيزلر – كؤزلر
2- همانطور كه مي دانيم حروف صدادار در تركي خلجي عبارتنداز:
a-ı-e-ə-i-o-u-ü-ö
حروف صدادار به دوگرو تقسيم مي شوند:
الف) حروف صدادار نرم ياظريف inçə hərflər شامل: e-i-ə-ö-ü
ب) حروف صدادار خشن يا كلفت yuğun hərflərشامل: a-ı-o-u
3- باعنايت به اين تقسيم بندي كليه اسامي كه آخرين حرف آنها صداداراز نوع نرم باشد بالرlər جمع بسته مي شوند. مثال
ادامه مطلب
تصاويري ازيك كودك خلج كه سر او توسط والدينش به سنت گذشته اين قوم اصلاح شده است.
