ترك به ياغي تعظيم نمي كند

• ترك به ياغي تعظيم نمي كند

قطعه شعر ذيل توسط شاعرمردمي آذربايجان جناب آقاي زليمخان يعقوب سروده شده وباصداي خوش خانم آزرين قرائت گرديده است. ضمن تشكر از هردوي اين بزرگواران با اندكي تغيير در متن شعرتوسط آقاي(بيليم) به لهجه خلجي تركي برگردانده شده است كه به علاقمندان  تقديم مي كردد. 

 بوشعري آزربايجانلوخ يئكه شاعير زليمخان ياقوب/ Zelimxan Yaqub يازموش وآزرين خانوم/ Azerin Hanom هاوول ونارون سسي له هوقوموش  بيز هراككي سينده دق  تشككور ائتميش وبوشاعيرين شعرين بي هاز تئيشمك له  خلج تورككوسي جئويرميشك سيزلركه ائتحاف ائتوروق.

علي اصغرجمراسي(بيليم)

توٍرك ياغي‌قا بويون اَيمز

Türk Yağıqa boyun əyməz

نئرده هؤندو بو پيس‌خابار

تورك ياغي‌قا بويون اَيمز

تاقولور شهر ياتور بالوق

تورك‌ ياغي‌قا بويون ايمز.

nerdə höndü bu pis xabar

Türk Yağıqa boyun əyməz.

taqulur şəhər yatur baluq

Türk yağıqa boyun əyməz.

يالتاقلار

يالتاق‌لارين ايشي‌ري

yaltaqlarıyn işiri

 مردلركه نامرد اوماق،

آلچاقلارين ايشي‌ري!

آلچاقلارو اوجالتماق ،

يالتاقلارين ايشي ري .

alçaqlarıyn işiri

alçaqlaru ucaltmaq

yaltaqlarıyn işiri

هوقماق

شایان ذکراست کتاب قارشوبالوققا سلام نیز به زودی توسط پرفسور بیلگه خان/prof. bilgehan که به ترکی استانبولی ترجمه شده است منتشرخواهدشد. 

منيم خلج توٍرک بالوقوم

بازخواني يك قصيده تركي خلجي ازكتاب قارشوبالوققا سلام آقاي علي اصغرجمراسي (بيليم) كه بزودي چاپ دوم اين كتاب با اصلاحات واضافات توسط انتشارات انديشه نو چاپ ومنتشر خواهدشد. شايان ذكر است كليه روستاهايي كه درطول 50 سال گذشته به زبان تركي خلجي سخن مي گفتند ويا درحال حاضر به اين زبان سخن مي گويند دراين اشعار آمده است. شادباشيد.  

منيم خلج توٍرک بالوقوم

 تاغخلاريندا، تاشلارينا

كُؤكچه نارون قوشلارينا

ونارچ دا  تا تلخابينا

منيم، خلج توٍرک بالوقوم

دوري پرين اوجا تاغار

حَتكين‌چه ياشُول باغار

بن چنار لا سقرجوق غار

منيم، خلج توٍرک بالوقوم

دام دام[1] كئسين ماغارولا

پيرك[2] اِئسين گادامولا

پيريز[3] تاغخين گاونو لا

منيم، خلج توٍرک بالوقوم

ننه ده من تورك و خلج اوموشام

اين قصيده طنز گونه را كه به زبان تركي خلجي تنظيم شده است، به  تمامي ترك زبانان وعلاقمندان به زبان و  فرهنگ ترك  بویژه مبارزان سرافراز قره باغ آذربایجان تقديم مي دارم :

علي اصغرجمراسي(بيليم)

ننه ده من تورکو خلج اوموشام

اشکی هاچو من اشيکچه قالموشام

يئنگيده  تيل كاللاروما آلموشام

اشکی هاچو من اشيک چه قالموشام

دوشمن که من قاراباغو سالموشام

هولونموشام ال قاچاققا قوموشام

اشکی هاچو من اشيکچه قالموشام

يئنگيده  تيل كاللاروما آلموشام

زمزمه دوران كودكي

موسيقي دوران كودكي

اشعار زير نمونه اي از اشعار موسيقي دوران كودكي ترك خلج مي باشد كه معمولاً نوجوانان در حين بازي اين اشعار را با خود زمزمه مي نمايند. بيشتر اوقات اشعار دوران كودكي  معناي خاصي ندارد صرفاً از يك آهنگ و نظم خاصي برخوردار مي شود مثل قطعه ذيل كه  توسط حاجيه خانم رقيه تلخابي نقل شده وآقاي علي اصغرجمراسي نيز آنرا بازنويسي و تنظيم نموده است .

جونبالا

conbala

اويانقا تزوم تؤتؤنر

بويانقا تزوم تؤتؤنر

ساروق قيليچ بؤتؤنر

oyanqa təzdim tütünər

bu yanqa təzdim tütünər

saruq qiliç bu tünər

ساروق  قيليچ ساچاغو

ايصوا هانين  بيچاغو

وردو اليم توغرادو

saruq qiliç saçaqu

isvəhanin biçaqu

vurdu əlim toğradu

ياغ حيتيكين ياغلي دك

دسمال ورين باغلي دك

yağ hitikəyn yağlıdək

dəsmal vərəyn vayidək

دسمال توه  بوينوچار

توه  کاشان يولوچار

dəsmal təvə boynuçar

təvə kaşan yoluçar

 کاشان يولو سر بسر

ايچي چه جيران گزر

kaşan yolu sərbisər

içiçə ceyran kəzər

جيران توغار بي  بالا

آتين قويور جون بالا

ceyran toğar bi bala

atın quyur conbala

جون بالا وارور هوتونقا

غاغلار باتار بو تونقا

conbala varur hotunqa

qağlar batar botunqa

قونچو  سازو قاموشر

بئش بارماغو گوموشر

qonçu sazu qamuşər

beş barmaqu gümüşər

گوموشچيلر ايش توغير

يانوچا بولبول هوغير

gümüşçiler iş tuqir

yanuça bul bul hoğır

جننت باغو

قصيده اي بنام «جننت باغو» بر گرفته از كتاب منتشر نشده  چوگور سسي  

علي اصغرجمراسي(بيليم)

تقديم به دوست عزيزوآزاده سرافراز جناب آقاي عبدالله واشقاني اميد وارم ترجمه ناقصي كه از قصيده «جننت باغو»ارائه دادم مفيد واقع گردد.

جنت باغو

CƏNNƏT BAQU

خوش حاللاري شهيدلرين

واغار،آلله هايُو- هايُو

آلله رزقين يئگيللرين

يئييرآلله هايو-هايو

xoş halları Şəhidlərin

vaqar Allah hayu-hayu

Allah rezqin yegillərin

yeyir Allah hayu-hayu

خوشابه حال شهدا؛

به وجه الله نظر دارند(درحاليكه درنگاهشان  كلمه الله تكرارمي نمايند

خوشا به سعادت كسانيكه نزدخدا روزي مي خورند؛

درهمان لحظه كلمه الله برزبانشان جاري است .

شعری ازمرحوم رحمت واشقانی

  قصیده ای بنام: صفات خلج

دوبيتي هاي تركي خلجي 2

 نوزده دوبيتي از آقاي علي اصغرجمراسي(بيليم )بزبان تركي خلجي تقديم به كساني كه زبان مادري را بويژه زبان تركي خلجي را پاس مي دارند وبا افتخار سخن مي گويند .

1

دونياين سن تاته(مزه اش) واقو

آدامين ذاته واقو

کئچه کوندوز ياتمورو

وافاسوز آته(نامش) واقو

Dunyain sən tate  vaqu

Adamin zate  vaqu

Keçə-künduz yatmuru

Vafasuz ate vaqu

يك خاطره از عيد فطر

عيدفطر برشما مبارك

شعري به نام  روزاعايودو از بيلم

Roza ayudu

روزا عايودو موتور آبقا(مزرعه) سئير اتديک

زوروتلوقدا زوروت قاوردوق يئديک

هايوب کولديک کوينوميزه شادائديک

حاج علئکبر بؤگرچك(قلوه)  سيخ له رده    

شيخ مامود داق چيرچيمق(چوب خشك) هالي رده (جدامي كرد)

Roza ayudu motor abqa seyr edik

Zorotluqda zorot qavurduğ yedik

Hayop küldok küynumize şad edik

Hac alekbər bügərçək sixlerəde

Şix mamod dağ çir çimeğ halirəde   

ازته دل بگو ياعلي

با آرزوي قبولي طاعات وعبادات شما مومنين ومهمانان سفره عشق،با درود وسلام بندگان حق پرست ومبارز برمولاي مومنان وحق طلبان علي(ع). شعري با نام (علي هايو سن جيگرده/ ازته دل بگو ياعلي)به زبان تركي خلجي اقتباس از كتاب مجموعه شعر منتشرنشده ( چؤگؤرسسي) آقاي علي اصغرجمراسي(بيليم) تقديم به بندگان مومن ودردمند(التماس دعا)

علي هايو سن جيگرده

امان آغا سنه قوربان   -   منه هاتما سن نظرده

سنده ساواي کيميم يوقار    -   سانگاللاما(نران) سن اشكينده

ماقول(زياد) جافالارچكميشم  -     اؤزاق يُولاردا كلميشم

درگاهينيا سُؤرونموشم(سينه خيز آمده ام)    قوي توتالوم حتكينده

محمد(ص)

شعري با نام محمد(ص) به زبان تركي خلجي ازعلي اصغر جمراسي (بيليم)  به مناسبت عيدمبعث ،تقديم به پيروان پيامبربزرگوار اسلام ،حضرت محمد بن عبدالله (ص)

محمدmohəmməd

جانوم قوربان اولتا سنين يُولينا

آتين نارون اؤزين نارون محمد

شفاعت ائته سن يازوق بيليمه

آتين نارون اؤزين نارون محمد

Canom qurban olta sənin yolinya

Atin naron üzin naron mohəmməd

Şəfaət ete sən yazuğ bilime

Atin naron üzin naron mohəmməd

روزپدرگرامی باد

روز پدر به تمامي پدران و فرزنداني كه در جاي او نشسته اند گرامي باد به همين مناسبت قطعه شعري به زبان ترکی خلجی باعنوان« ده ده جان» از علي اصغر جمراسي(بيليم) به تمامي فرزنداني که درفراق غم پدر مي سوزند ومي سازند وهرگز محبت و مهر پدر را دردل خود خاموش نمي كنند تقديم مي گردد:

ده ده جان

Dədə Can

تاركُؤنومچه ‌اي دده جان

ائردين فريادقا – امدادقا
شادكؤنومچه كسدين قوربان

وئردين قونشوقا- قونشوقا

آووال یاز

شعري از بيليم به زبان تركي خلجي با عنوان در اول تابستان، تقديم به: آن دسته از قوم كهن ترك خلج  كه هرساله روز اول تابستان را به اتفاق اهالي فراهان شهرستان تفرش در دامنه كوه ها ومزارع  جشن مي گيرند. شاد باشيد.

آووال يازچا

Avval yazça

مئمان اوقام او تاغلارقا

سئللر سولار آغان واختو

ايلديريملر سسلنديكه

يئركه شوقين هاتان واختو

meman uqam u taqlarqa

sellər suvlar ağan vaxtu

ildiremlər səsləndike

yerkə şuvqin hatan vaxtu

خلجستانار

شعری: از بیلیم

تقدیم به کسانی که به سرزمین مادری خود عشق می ورزند از جمله علاقمندان به زبان خلج وخلج های ساکن خلجستان

خلجستانار

Xələcestanar

ددمين بالوقو،ننه مين يوردو

تاتامين[1] اوباسو خلجستانار

وطنيم دياروم توغما يُورد هَويم

ائلمين لوواسو[2] خلجستانار

Dədəmin baloğu nənəmin yurdu

Tatamin obasu xələcestanar

Vətənim diyarom tuqma yurd həvim

Elimin luvasu xələcestanar

بشنو ازنی چون حکایت می کند

برگردان بخشي ازشعر «بشنو از ني چون حكايت مي كند» مولانا به زبان تركي خلجي

علي اصغرجمراسي(بيليم)

يئك غولاغ ور نئي حكايت ائتيور   /      هادرولوقلاردا  شكايت ائتيور

تاغاموشلوقدا اليمه اوزولدولر     /        حقلده نالام سسه هر- كيشيلر

هيجريده كؤنميش يؤركلر هاغره يوم  /  اشتياقين هاغروسين اونا  هاي يُوم

اؤز كؤكونده هركيم ار توشدو ييراق /  بيليكين يولين بولور آمما اوزاق

فلک

اشعاری به زبان ترکی خلجی

اشعاري از علي اصغرجمراسي(بيليم)

سَومَه ليخ خلجستان- Səvməlix xələcestan

كُؤوَنيم، يُوردومين باهاري يازيKüvənim yurdomin bahare yaze
كُؤلدوكي خِميدي اُؤردكي غازيKüldoke xemyde ordəke qaze
عاشوقين اَلينچه صدفليخ سازيAşşoğin əliçə sədəflix saze
ائي عاشوق يك هوقي؛ يوره كيم جانومEy aşşoğ yek huqi yürəkim canom
سَوَم من سني اي خلجستانومSəvəm mən səny ey xələcestanom

تاغلارين كئسي چه دورناكؤز سُوولارTağlarin kesiçə durna küz suvlar
سوزولور تُوم تُوروغ چوققورقا تولارSuzulor tum türuğ çuğğorqa tular
وششي للئر ييرراقدا شوق هاتار اوللارVəşşiller yiraqda şovğ hatar ullar
ائي روحوم راوانوم نارون جيرانومEy rohum ravanom naron ceyranom
سَوَم من سني، اي خلجستانومSəvəm mən səne ey xələcestanom