تاريخ حضورتركان

تاريخ حضور ترکان در ايران قبل از اسلام و بعد از آن / سید حیدر بیات

قوراپيشيرن ۲۱, ۱۳۸۷

اشاره: این نوشته بخشی از یک مقاله بلند یا کتابچه‌ایست که به تاریخ ادبیات ترکی در ایران پرداخته است و قرار است به ضمیمه مقالاتی از نویسندگان دیگر در یک مجموعه منتشر شود.

بخش نخست یا مقدمه آن نوشته به بررسی کوتاه تاریخ ترکان در ایران می‌پردازد که تقدیم خوانندگان آلما یولو میشود.

سید حیدر بیات

تاريخ حضور ترکان در ايران, تاکنون بحث‌هاي داغي را برانگيخته است. برخي، تاريخ ترکان ايران را از دوران باستان و زمان سومريان که قرائني بر ترک بودن آنان اقامه شده است، شروع مي‌کنند و برخي نيز با ناديده انگاشتن قراين تاريخي، حضور ترکان را تا زمان سلاجقه و حتي بعد از آن نفي مي‌کنند.

ايغورستان

ايغورها

پرویز زارع شاهمرسی

اویغورها شاخه ای از قوم بزرگ ترک هستند که در کشورهای چین، قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان و مغولستان زندگی می کنند. اویغورهای چین با ۲۰ میلیون نفر جمعیت (که ۹ میلیون آنها در ترکستان شرقی زندگی می کنند) بزرگترین گروه اویغورهای جهان هستند. اویغور در زبان ترکی به معنای «پیوسته» و «متحد» است. اویغورها از قدیم الایام برای خود حکومتهایی مستقل و نیمه مستقل داشته اند و فرمانروایان آنها «قاغان» نامیده می شدند. آنان پیش از آنکه در قرن 13 میلادی به اسلام ایمان آورند، به آیینهای دیگری چون، مانی، زرتشتی و مسیحی گرایش داشتند. اویغورها از قدیمیترین گروههای ترکان هستند که به دین اسلام و مذهب سنی حنفی گرویده اند. در سال 451 ق محمودکاشغری یک ترک اویغور کتاب مهم «دیوان اللغات الترک» را به المقتدی بالله خليفه‌ی عباسی تقديم کرد. اين کتاب نخستين کتاب گرامر ترکی است. در اين کتاب آگاهی‌هاي مهمی در باره‌ی اقوام ترک و نمونه‌هايي از ادبيات ترکی آورده شده است. گویش اویغوری یکی از خالص ترین گویشهای زبان ترکی است و این کتاب مهم نیز به این گویش معطوف است.

زنده باد تركستان شرقي

زنده وپاينده باد نهضت استقلال طلبانه تركستان شرقي(اويغورستان)

مرگ بر فاشيست هاي چيني

خدمات توركان اويغور به فرهنگ و تمدن ايران

به نقل از سايت سؤزوموز- مهران بهاري

خط و زبان توركي اويغوري

توركان اويغور از متمدنترين و از پيشگامان تمدن و فرهنگ در ميان اقوام باستاني تورك بوده اند. در تاريخ توركي نام اويغورها آنچنان با مفاهيم فرهنگ و تمدن عجين و حتي مترادف شده است كه امروزه در زبان تركي مفهوم "متمدن" با كلمه "اويقارUyqar " ادا مي گردد (از مصدر اويماقUymaq به معني هماهنگ، سازگار و منطبق شدن). در ميان اقوام بيشمار تورك كه همراه نيروها و ارتش مونقول به خاك ايران امروز وارد شدند، گروههاي توركان اويغور جايگاه بسيار بزرگي داشته اند. در عهد الجايتوخان، هشت تن از ولايات بسيار مهم دولت توركي ايلخاني، در حاكميت والياني از توركان اويغور بوده است. (سئوين آقا، اسه ن قوتلوق، اويغور تاي، قازان، باييتميش، سونجاق، توروم تاز، سونوك داش، و ارتنه كه بنام خود در شرق تركيه –بخش آزربايجاني اين كشور- دولتي تاسيس نموده است). علاوه بر تاريخ سياسي خلق ترك و آزربايجان، توركان اويغور بر تاريخ و فرهنگ ايران امروز نيز دو تاثير عمده داشته اند. يكي آثار مدني بيشنمار چون آشنا ساختن ايرانيان با مفاهيمي مانند كاغذ، خط توركي اويغوري، تقويم توركي-اويغوري دوازده حيواني، نوآوريهايي در نگارگري، موسيقي و ...... و ديگري اشتراك در تشكل تباري خلق ترك در ايران و آزربايجان. هر دوي اين رشته از تاثيرات در آموزه نژادپرستانه و رسمي - دولتي فارسي ناديده گرفته شده و حتي انكار مي گردند.

روستاهاي خلج

اسامي روستاهاي كه به زبان تركي خلجي در ۵۰ سال گذشته سخن مي گفتند:

تات

تات

نوشته: علی پورصفر قصابی نژاد و گیتی شکری

 اصطلاحی که ترکان قدیم به بیگانگانِ مقیم سرزمینهای خود اطلاق می کرده اند.

Kosa gelin töreni كوساگلين مراسيمي

خلجيستان بالوقلاروچا جاوان قونچولار(جوبانلار)كوساگلين اويونين قيشده قيرق كون كشدي كينده سؤره حي‌ييلر.كوساگلين مراسئمي زانگولا ودؤگولله مو شايعت اولور.

انواع :كه در تركي

STعلامت تركي استانبولي

XƏعلامت تركي خلجي

ایماق /کیماک/قیماق

تورك های ايماق
دكتور عنايت الله شهرانی

http://pendar.eu

 ايماق ها شاخه بسيار مشهور اقوام تورك  ميباشند . مناطق و قبايل بزرگ ايماق ها را در كتب تاريخ گاهی باسم “ايماقات” ياد ميكنند .

درباره “ايماق” در كتب معتبر تاريخی معلومات زياد است و چون ريشه خالص توركی دارند ، بجای اينكه موًرخين توجه خاص باين كلمه بنمايند ، زياده ترتوجه خويش را به ريشه يا اصل “تورك” مبذول داشته اند . با آنهم سعی ميگردد كه درباره اين قوم نامی و مشهور بحدی توان گفته ها و اسناد بياوريم كه گروه يا شعبه ايماق های عزيز از آن آگاه شوند و پيوند های خود را با اطرافيان شان محكمتر سازند .

نثر، نظم

نثر، نظم و ادبيات ترك
سپيك، قوشوق و تورك گؤركسؤزو
Sәpik, Qoşuq vә Türk Görksözü

مهران بهاري-٢٠٠٨
http://sozumuz.blogspot.com
سؤزوموز

ادبيات كلاسيك تركي را معمولا در دو بخش "نظم" و "نثر" بررسي مي كنند. "نظم" در زبان عربي، به معني چيدن منظم سنگهاي قيمتي با آرايشي خاص بر روي نخ گردنبند عروس است. كلمه "نثر" همريشه با كلمه نثار بوده، و پاشيدن گل و بادام و قند و پول و سنگهاي قيمتي بر سر عروس (به تركي ساچيSaçı )، چيزي را با دشت پاشيدن و افشاندن، مانند افشاندن دانه بذر بر زمين كشت معني مي دهد. دو اصطلاح "لولوء منثور" و "جوهر منظوم" در فن بلاغت ناظر به همين معاني اند. معادل اين دو مفهوم در زبان تركي، "قوشوقQoşuq " (نظم، شعر) و "سپيكSәpik " (نثر) است. (قوشارQoşar = شاعر، سپه رSәpәr =ناثر، نثر نويس)

الفبای ترکی ایغوری

سؤزوموز -مهران بهاري

خط و زبان تركي اويغوري٬ از خطوط و زبانهاي رسمي دول تركي حاكم بر ايران

        توركان اويغور از متمدنترين٬ و از پيشگامان تمدن و فرهنگ٬ در ميان اقوام باستاني ترك بوده اندּ در تاريخ تركي٬ نام اويغورها آنچنان با مفاهيم فرهنگ و تمدن عجين و حتي مترادف شده است كه امروزه در زبان تركي مفهوم "متمدن" با كلمه "اويغار" ادا مي گرددּ در ميان اقوام بيشمار ترك كه همراه نيروها و ارتش مغول به خاك ايران امروز وارد شدند٬ گروههاي تركان اويغور جايگاه بسيار بزرگي داشته اندּ

فدراسیون فرهنگی

فدراسيون فرهنگی توركان افغانستان رسمآ تآسيس گرديد

http://www.drfaryabi.blogspot.comبه نقل از وبلاگ:

بتاريخ هفدهم ماه می ۲۰۰۸ ميلادی قورولتای “كنگره” موسس فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان با اشتراك بيش از صد تن از نمايندگان قشر روشنفكر جامعه تورك افغانستانی ازكشور های مختلف جهان چون امريكا ، كانادا ، هنگری ، توركيه ، ، جرمنی ، هالند ، ناروی ، بلژيك ، سويدن ، سويس ، دنمارك ، انگلستان ، آسيای ميانه و بعضی ممالك ديگر تدوير يافته ، با تصويب مرامنامه ، اساسنامه ، انتخاب كينگاش “شورای مركزی” ، انتخاب رئيس فدراسيون فرهنگی توركان افغانستان و معاونين آن اولين مجموعه بين المللی فرهنگی اقوام تورك افغانستان تآسيس گرديد.

ضرب المثل هاي

ضرب المثل هاي مشهورجهان درموردازدواج

اقتباس از  سايت مشعل

1-هنگام ازدواج بيشتر با گوش هايت مشورت كن تا با چشم هايت.( ضرب المثل آلمانی)

2 - مردی كه به خاطر " پول " زن می گيرد، به نوكری می رود. ( ضرب المثل فرانسوی )

3- لياقت داماد ، به قدرت بازوی اوست . ( ضرب المثل چينی )

4- زنی سعادتمند است كه مطيع " شوهر"  باشد. ( ضرب المثل يونانی )

نقش گروه خوني

نقش گروه خوني در شخصيت انسانها .:!:.

اقتباس از وبلاگ رامهرمز

بسياري از دانشمندان زيست شناسي معتقدند خصلت ، منش ، رفتار، توان و كارايي، خلاقيت و خلق  و خوي هر فرد بستگي به نوع گروه خوني وي دارد . در بسياري از كشورهاي صنعتي بخصوص ژاپن  همچنين، براي پست هاي مديريتي و اجرائي ، هنگام استخدام افراد ، به نقش گروههاي خوني  توجه ويژه اي دارند.

استان مركزى

استان مركزى

موقعيت جغرافيايي

اقتباس ودخل وتصرف از منابع مختلف

مليت و هويت قومي

پایان نامه جهاني شدن، مليت و هويت قومي در قوم آذري

تلخیص کنند ه :عا لیه شکر بیگی

دكتراي جامعه شناسي، نگارش :ايرج ساعي ارسي، تهران- 1385

طرح مسأله و تعريف موضوع: براي كنكاش در موضوع حياتي براي ايران ، آنهم در بزرگ ترين و پوياترين قوم كشور قوم آذري- نياز به تدفين فلسفي و جامعه شناختي احساس مي شود . بحث جهاني شدن كه از دهه‌هاي 1980 به بعد در سطح جهاني مطرح شده است در پس خود فلسفه مدرنيته را دارد .مدرنيته- نو كردن قاعده مندانه – نخست دريافت زيبايي شناسانه داشت . فرهنگ اروپايي نخست در زيبا شناسي و سپس در ادبيات بود كه از عنوان مدرنيته سخن گفت . مدرنيته به سرعت از حوزه ادبيات خارج شده و از حوالي سال هاي 60-70 ميلادي فضاي جديدي را اشغال كرد . نخستين آثار پيرامون پست مدرنيته در دهه 70 ميلادي پديدار شد . يعني ما پس از جنبش 69 شاهد پرستش و ترديد از بنيادي ترين عناصر پايه گذار تمدن غرب هستيم .

دامادها و دولت‌ها

دامادها و دولت‌ها

به نقل از سايت فردا نيوز مورخ 8/2/87

از ازدواج انقلابی تا ازدواج سياسی

مهدي و اميرحسين معتقدند كه ميان سال‌هاي 1368 تا 1384 در ايران دايي‌سالاري حاكم بوده است چرا كه آنان دو دايي دارند كه از سال 1368 تا سال 1384 بر ايران حكومت مي‌كردند. دايي پدري آنان اكبر هاشمي رفسنجاني بود كه از سال 1368 تا سال 1376 رئيس‌جمهور ايران بود و دايي مادري آنان سيدمحمد خاتمي بود كه از سال 1376 تا سال 1384 رياست‌جمهوري ايران را بر عهده داشت. پدر و مادر مهدي و اميرحسين هاشميان به ترتيب فرزندان حجت‌الاسلام محمد هاشميان امام جمعه رفسنجان و آيت‌الله صدوقي امام جمعه يزد بودند و اين يعني آنها فرزندان مشترك «يزد و رفسنجان» و «صدوقي و هاشميان» هستند؛ جايي كه «هاشمي‌ها» و «خاتمي‌ها» به هم مي‌رسند. مهدي و اميرحسين تنها كساني هستند كه در فاصله دو دهه خواهرزاده رئيس دولت ايران بوده‌اند اما پيوند خانواده و دولت در ايران محدود به ايشان نيست:

کتیبه های اورخون 1و2

کتیبه های اورخون ـ1

                      این متن برگرفته از کتاب تاریخ ترکهای آسیای میانه
                      نوشته : واسیلی ولادیمیر بارتولد یک روسی آلمانی 
                      الاصل میباشد این کتاب توسط اقای دکتر غفارحسینی
                                      به فارسی ترجمه شده است..

 از جمله نادرترین اثار تاریخی باقیمانده  از اقوام ترک که برای ترک شناسان ومورخان تاریخ ترکان اهمیتی یکسان دارد ٫ در درجه اول باید از قدیمی ترین اثر تاریخ   باقیمانده  به زبان ترکی یاد کرد که همان کتیبه های اورخون است .

جهان بيني مولانا

تأملي بر جهان بيني

 مولانا جلالدين محمد بلخي

 به مناسبت بزرگداشت از هشتصدومين سالروز تولد مولانا

 دستگير صادقي

 مولانا جلال الدين محمد بلخي ، عارف ، شاعر و متفکر بزرگ زمانه ها ، در آغاز مثنوی معنوي که به ني نامه شهرت دارد ،  چنين مي سرايد:

واژه های ترکی

اصطلاحات و واژه هاي تركي درمورد رسومات ترحيم

اقتباس ازمقاله آقاي مهران بهاري  در وبلاگ سوزوموز

مزار: سينSin ، سينهSinə ، سينلهSinlə . به نظر مي رسد تشابه كلمه تركي سين به معني مزار با كلمه سينوس لاتين به معني شكاف و شيار حادثه اي تصادفي است.

قبر، گور، مقبره: باساغاBasağa ، يئرچوYerçü ٬ توبلو(ق)

Tubluq ، توپلوTuplu ٬ سؤكيSöki ، قومQom ، توكهTükə ، قوموا Qomva
مزار تاريك: تونه ريكTünərik ، تونهTünə ، تونه ره كTünərək ،

ماهيت پيوندها درزبان تركي خلجي

ماهيت پيوندها درزبان تركي خلجي

نوشته: علي اصغرجمراسي

در زبان تركي خلجي پيشوند استفاده نمي شود بلكه زباني است بر اساس پسوندها. پسوند همانطور كه از نامش پيداست ، آخرين افزوده به ريشه است درحاليكه در تركي خلجي ممكن است چندين افزوده به انتهاي ريشه وجود داشته باشد. براي نمونه افزوده ها به انتهاي بن «تاق»(صدايي بين ق وخ) رادرتركي خلجي وتركي آذري ملاحظه كنيد:

تاق – تاقچا – تاقچاكو– تاقچاكولار – تاقچاكولاردا – تاقچاكولارداموش – تاقچاكولارداموشلار

داغ – داغدا – دغداكي – داغداكيلار – داغداكيلاردان – داغداكيلاردانيميش – داغداكيلاردانيميشلار

توران

توران

به نقل از وبلاگ توركولوق

به نظر ضيا‌ء گوك آلپ واژه توران نام مشترك تمام اقوام ترك است: « بايد توران را به سرزمين بزرگ تركها اطلاق كنيم كه تمام شاخه‌هاي ترك را دربرمي‌گيرد. اگر قبول كنيم كه تاتارها، ازبك‌ها و قرغيزها يك ملت خاص را تشكيل مي‌دهند، اين ضرورت و نياز پيش مي‌آيد كه تمام خويشاوندان قديمي را مانند يك جامعه به هم پيوند دهيم و اين واژه پيوند دهنده توران خواهد بود.

در قصيده معروف «توران» ضياء گوك آلپ آمده: « سرزمين‌پدري براي تركها نه تركيه است و نه تركستان؛ بلكه سرزمين پدري بزرگ و جاويدان توران است » و در قصيده ديگري مي‌گويد:« فرزندان اوغوزخان هرگز وطن‌شان را كه توران نام دارد فراموش نمي‌كنند. »